تبیین فلسفه حکومت اسلامی و جایگاه مردم در عصر غیبت بر پایه اندیشههای رهبر شهید
حجت الاسلام صداقت، قائم مقام نهاد رهبری دانشگاه شهید بهشتی، با حضور در مراسم «سرو خونین قبا»، بزرگداشت رهبر شهید در دانشگاه شهید بهشتی، ضمن تبیین پیوند عمیق میان حکومت اسلامی و آرمان ظهور بر پایه «آیه استخلاف»، هدف غایی نظام ولایی در اندیشههای رهبر شهید را هویتبخشی، تربیت و جامعهسازی به جای نگاه ابزاری به مردم معرفی و تأکید کرد که تحقق عدالت مهدوی و پایداری در مسیر حق، مستلزم ارتقای سطح بصیرت جامعه و شناخت برهانی و عمیق از ولیّ زمان در عصر غیبت است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی در ابتدای مراسم «سرو خونین قبا» که به همت معاونت فرهنگی، روز شنبه 13 تیرماه 1405 و با حضور گسترده اساتید، نخبگان و دانشجویان زائر مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید برگزار شد، سخنران مدعو با ابراز خرسندی از حضور در این مجمع نخبگانی، بیانات خود را با ادای احترام به مقام شامخ شهیدان آغاز کرد. وی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای گرانقدر دانشگاهی که امنیت و اقتدار علمی امروز کشور وامدار خون پاک آنان است، تجلیل از مقام این استوانههای ایثار را وظیفهای ملی و همگانی دانست.
حجه الاسلام صداقت ضمن خوشآمدگویی به میهمانان ممتازی که از استانها و شهرستانهای مختلف سراسر کشور به میزبانی دانشگاه شهید بهشتی برای شرکت در این مراسم تاریخی به تهران سفر کرده بودند، از تلاشهای بیشائبه جناب آقای دکتر آقاميري، ریاست محترم دانشگاه شهید بهشتی، در میزبانی و سازماندهی این رویداد بزرگ قدردانی کرد.
تبیین جایگاه ولیّ جامعه و فلسفه شناخت امام
بخش نخست سخنان فکری این مراسم، به بررسی مرزهای معرفت دینی و ضرورت شناخت ولیّ جامعه اختصاص داشت. سخنران با طرح این پرسشهای بنیادین که «رهبر شهید ما چه کرد؟ چرا اندیشه او در ساختار سیاسی و مذهبی ما اهمیت دارد؟ و چرا جهانِ امروز خود را وامدار تشییع بینظیر و تاریخی او میداند؟» وارد بحث اصلی شد.
وی با استناد به حدیث شریف نبوی «مَن ماتَ وَ لَم یَعرِف إمامَ زَمانِهِ ماتَ مِیتَةً جاهِلِیَّة» تاکید کرد: «جوهره دینداری در شناخت امام زمان (عج) نهفته است؛ اما این شناخت در عصر غیبت، الزاماً به معنای شناخت دقیق و آگاهانه جانشین و نایب اوست. اگر امت اسلامی نتواند در دوران غیبت، جانشین امام خود را با معیارهای اصیل دینی بشناسد، در عمل قادر به تحقق ولایتمداری نخواهد بود. هرچه معرفت و شناخت جامعه نسبت به ولیّ زمان عمیقتر، مستحکمتر و مبتنی بر براهین عقلی باشد، همراهی و همگامی مردم با او در فراز و نشیبهای تاریخی پایداری بیشتری خواهد داشت. در مقابل، تزلزل در شناخت، همواره عامل اصلی سقوط و زاویه گرفتن از مسیر حق در بزنگاههای حساس بوده است.»
قائم مقام نهاد رهبری دانشگاه شهید بهشتی با نقد نگاههای سلیقهای و عاطفیِ صرف به مقوله رهبری دینی، هشدار داد که نباید ولیّ جامعه را بر اساس خواستهها، تمایلات شخصی یا قرائتهای روشنفکرانه و خودساخته تعریف کرد. چرا که هرگاه رهبر جامعه تصمیمی شجاعانه یا مسیری فراتر از درک عمومی و منافع شخصی افراد اتخاذ کند، کسانی که شناختشان سطحی است دچار زاویه و انحراف میشوند. او با تمجید از سطح بالای بصیرت ملت ایران، به تعبیر ماندگار امام راحل (ره) در وصیتنامه سیاسیالهیشان اشاره کرد که مردم این عصر را بالاتر از امت زمان رسولالله (ص) و امیرالمؤمنین (ع) دانستند و افزود که امروز برکات این رشد بصیرتی در متن جامعه بیش از هر زمان دیگری مشهود است.
قرائت کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»؛ نظام ولایی در برابر نگاه ابزاری
وی برای فهم دقیق این نظریه، حضار را به مطالعه و تدبر در کتاب شریف «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» دعوت کرد و اظهار داشت: «این اثر گرانسنگ، حاصل سلسله سخنرانیهای منسجم و انقلابی رهبر شهید ما در ماه مبارک رمضان سال ۱۳۵۳ در مسجد امام حسن مجتبی (ع) مشهد مقدس است. اعجاب این اثر در آن است که مباحث تبیینشده در بیش از نیم قرن پیش، امروز همچنان زنده، پویا، راهبردی و کاملاً بهروز هستند؛ گویی برای نیازهای فکری و چالشهای سیاسی همین امروزِ جامعه نگاشته شدهاند. بخش پایانی این کتاب که به تفصیل به مقوله "ولایت" میپردازد، مرزبندیهای دقیقی میان ولایتمداری اصیل و ادعاهای تشریفاتی ترسیم میکند.»
فلسفه انتظار فرج و حکومت مهدوی بر پایه آیه استخلاف
وی با طرح این سوال که حکومت عدل مهدوی چگونه محقق میشود، به بازخوانی آیه ۲۵ سوره مبارکه حدید پرداخت و گفت: «خداوند متعال نمیفرماید که پیامبران یا ملائکه آمدند تا به اجبار و با زورِ شمشیر عدالت را بر مردم تحمیل کنند؛ بلکه تعبیر تعهدآفرین آیه این است: "لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ". یعنی هدف از ارسال رسل، انزال کتب و تبیین میزان این بوده است که عقول و شعور جامعه به قدری بالا برود و مردم به چنان پختگی، تربیت و رشدی دست یابند که خودِ مردم قیامکننده و برپادارنده عدالت باشند. حکومت مهدوی، استقرار سیستمی نظیر کشورهای مدرن غربی نیست که به وسیله ابزارهای کنترلی، قوانین سختگیرانه و دوربینهای نظارتی، جلوهای بیرونی از نظم و عدمظلم را به نمایش بگذارند، در حالی که باطن انسانها رشد نکرده است. انقلاب اسلامی ایران نیز دقیقاً در طول همین حرکت انبیاء و عترت تعریف میشود؛ هدفی جز رشد معرفتی آحاد جامعه و سپردن پرچم عدالت به دست خود مردم ندارد.»